🎨

Fikri Mülkiyet ve Moda Hukuku Bülteni

Sayı 4 · 12 Temmuz 2026

IP ve Moda Bülteninde Bu Hafta

📰 Bu Sayıda

IPKat, geçen haftaki fikri mülkiyet alanındaki gelişmeleri derleyen haftalık özet yazısını yayımladı. Bu çerçevede Claire Gregg, Avustralya Federal Mahkemesi'nin Orikan kararı ışığında Avustralya patent yargılamasındaki estoppel doktrinlerini kapsamlı biçimde analiz etti. Söz konusu gelişmeler, FIFA Dünya Kupası'nın gündemde yoğun yer kapladığı bir haftada fikri mülkiyet dünyasının da hareketli geçtiğini ortaya koymaktadır.

Neden Önemli?

Avustralya Federal Mahkemesi'nin patent davalarında estoppel doktrinlerine ilişkin içtihadı, uluslararası patent stratejisi geliştiren Türk hukuk profesyonelleri ve çok uluslu müvekkillere hizmet eden avukatlar açısından karşılaştırmalı hukuk perspektifinden değer taşımaktadır. Özellikle patent uyuşmazlıklarında yargısal engel (estoppel) savunmalarına ilişkin uluslararası eğilimlerin takibi, Türk patent hukukunun AB normlarıyla uyumu sürecinde de rehberlik edebilir.

Finlandiyalı şirket Veikkaus Oy'un 2024 yılında 'FOR BETTER GAMING – VEIKKAUS' ibaresi için AB markası tescil başvurusunda bulunması üzerine Avrupa Birliği Genel Mahkemesi, T-615/25 sayılı davada tanımlayıcı unsurlardan oluşan bir markanın bileşenlerinden birinin kullanım yoluyla ayırt edicilik kazanmış olmasının, bütün olarak değerlendirilen işareti asli ayırt edicilikten yoksun olmaktan kurtarmayacağına hükmetti. Mahkeme, bir markanın unsurlarından birinin (bu davada 'VEIKKAUS') tescilli ya da tanınmış olmasının, tanımlayıcı nitelikteki diğer unsurlarla ('FOR BETTER GAMING') birleştirildiğinde işaretin bütününe otomatik olarak ayırt edicilik kazandırmayacağını vurguladı. Bu karar, bileşik markalarda asli ve kazanılmış ayırt edicilik arasındaki kavramsal sınırı netleştirmesi bakımından AB marka hukuku içtihadına önemli bir katkı sunmaktadır.

Neden Önemli?

Türkiye'de marka tescil başvurularında benzer bileşik ibare sorunlarıyla sıkça karşılaşıldığından, bu içtihat Türk marka hukukçuları ve tescil süreçlerini takip eden avukatlar için kıyaslama değeri taşımaktadır. Ayrıca Türkiye'nin AB marka hukuku uygulamalarını yakından izlediği düşünüldüğünde, Türk Patent ve Marka Kurumu kararlarının öngörülmesinde yol gösterici olabilir.

Birleşik Patent Mahkemesi (UPC) Temyiz Mahkemesi, 17 Nisan 2026 tarihli Abbott Diabetes Care Inc. v Sinocare Inc. kararında, patent korumasından hariç tutulan konuları içeren bilgisayar destekli buluşların (Computer Implemented Inventions - CII) nasıl değerlendirileceğine ilişkin kapsamlı bir rehber niteliğinde ilkeler ortaya koymuştur. Bu karar, UPC'nin söz konusu buluş kategorisine yaklaşımını sistematik biçimde açıklaması bakımından emsal niteliği taşımakta ve Avrupa patent hukukunda önemli bir içtihat boşluğunu doldurmaktadır. Kararın yalnızca UPC üye devletlerini değil, aynı zamanda birleşik patent sisteminin dışında kalan Birleşik Krallık'ın bu alandaki yaklaşımını da etkileyebileceği değerlendirilmektedir.

Neden Önemli?

Türk patent hukuku uygulaması ve Avrupa Patent Sözleşmesi (EPC) çerçevesinde faaliyet gösteren Türk hukuk profesyonelleri için bu karar, yazılım ve algoritmik buluşların patent edilebilirlik sınırlarını netleştirmesi açısından kritik bir referans kaynağı oluşturmaktadır. Ayrıca müvekkilleri Avrupa'da patent tescili arayan Türk patent vekilleri için UPC içtihadını takip etmek stratejik bir zorunluluk hâline gelmektedir.

Birleşik Patent Mahkemesi (UPC) Temyiz Dairesi, ihtiyati tedbir (preliminary injunction) davalarında 'yakın tecavüzün' ne zaman yeterince muhtemel sayılacağına ilişkin hukuki testi Merz v Viatris kararında yeniden ele almıştır. Bu karar, daha önce Boehringer Ingelheim v Zentiva davasında 13 Ağustos 2025 tarihinde belirlenen yakın tecavüz standartlarını geliştirmekte ve uygulamaktadır. Söz konusu içtihat gelişimi, UPC bünyesinde patent sahiplerinin ihtiyati tedbir talep edebilmesi için gerekli ispat eşiğinin şekillenmesi bakımından kritik öneme sahiptir.

Neden Önemli?

UPC yargı yetkisini tanıyan veya Avrupa patent portföyü yönetimiyle ilgilenen Türk hukuk profesyonelleri ve şirketleri için, UPC ihtiyati tedbir standartlarının nasıl belirlendiğini takip etmek stratejik açıdan büyük önem taşımaktadır. Yakın tecavüz testinin içeriği, patent sahiplerinin ve ihlal iddiasıyla karşılaşan tarafların UPC önünde ne ölçüde ve ne hızda koruma elde edebileceğini doğrudan etkilemektedir.

Bournemouth Üniversitesi'nden Prof. Dinusha Mendis'in koordinatörlüğünde, Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO) ile ortaklaşa düzenlenen çevrimiçi Fikri Mülkiyet Yaz Okulu'na kayıtlar açılmıştır. Program, fikri mülkiyet hukukunun temel alanlarını kapsayan kapsamlı bir eğitim müfredatı sunmakta olup uluslararası katılıma açık şekilde çevrimiçi olarak gerçekleştirilecektir. IPKat platformu aracılığıyla duyurulan etkinlikte, IPKat okuyucularına özel indirim imkânı tanınmaktadır.

Neden Önemli?

WIPO gibi uluslararası bir kuruluşun organize ettiği bu yaz okulu, Türk hukuk profesyonellerine uluslararası fikri mülkiyet hukuku konusunda güncel ve küresel standartlarda eğitim alma fırsatı sunmaktadır. Özellikle AB ve uluslararası fikri mülkiyet mevzuatına uyum sürecinde çalışan Türk avukatlar için değerli bir mesleki gelişim kaynağı niteliği taşımaktadır.

The IPKat, Haziran ayının son haftasına ait fikri mülkiyet hukuku gelişmelerini kaçıran okuyucular için haftalık bir derleme yayımladı. Yaz döneminin yoğunluğu nedeniyle takip edilemeyen güncellemelerin bu özet aracılığıyla hukuk profesyonellerine sunulması amaçlanmaktadır. İçeriğin tamamına ulaşmak için haftalık derlemenin incelenmesi tavsiye edilmektedir.

Neden Önemli?

Avrupa merkezli bu fikri mülkiyet hukuku blogu, AB mahkemelerinin kararları ve mevzuat gelişmeleri hakkında güncel bilgi sunduğundan, Türk hukuk profesyonelleri için önemli bir referans kaynağı niteliği taşımaktadır. Türkiye'nin AB mevzuatıyla uyum süreci göz önünde bulundurulduğunda, Avrupa'daki fikri mülkiyet gelişmelerinin takibi büyük önem arz etmektedir.

💼 Uygulayıcı İçin Çıkarımlar

Uluslararası patent portföyü yöneten avukatlar, Avustralya mahkemelerinin estoppel uygulamalarındaki güncel içtihat değişikliklerini takip ederek çok yargı alanlı dava stratejilerini buna göre şekillendirmelidir. IPKat haftalık özetleri, fikri mülkiyet alanındaki uluslararası gelişmeleri düzenli olarak izlemek için güvenilir bir kaynak olarak kullanılabilir.
Marka vekilleri ve fikri mülkiyet avukatları, tanımlayıcı unsurlar içeren bileşik marka başvurularında yalnızca bir unsurun kullanım yoluyla tanınmışlığına dayanmak yerine işaretin bütününe ilişkin ayırt edicilik kanıtları sunmalıdır. Başvuru stratejisi oluşturulurken her unsurun tek tek ve bir arada değerlendirilmesi kritik önem taşımaktadır.
Bilgisayar destekli buluşlar üzerine Avrupa'da patent başvurusu hazırlayan veya mevcut patentleri savunan avukat ve patent vekillerinin Abbott kararındaki kriterleri inceleyerek itiraz ve talep stratejilerini bu ilkeler doğrultusunda güncellemeleri tavsiye edilir. Özellikle tıbbi cihaz ve diyabet yönetim teknolojileri alanındaki müvekkillere yönelik FTO (Freedom to Operate) analizlerinde bu içtihat dikkate alınmalıdır.
Avrupa patent davalarını takip eden avukatlar, Merz v Viatris kararını inceleyerek UPC ihtiyati tedbir başvurularında 'yakın tecavüz' olgusunu ispat için hangi delil ve argümanların mahkemece yeterli görüldüğünü analiz etmeli ve müvekkillerini bu gelişen standartlara göre konumlandırmalıdır. Özellikle jenerik ilaç veya rakip ürün lansmanı öncesinde ihtiyati tedbir stratejisi hazırlayan ekipler bu içtihadı referans almalıdır.
Fikri mülkiyet alanında uzmanlaşmak isteyen veya mevcut bilgilerini uluslararası standartlarla güncellemek isteyen Türk avukat ve hukukçular, IPKat indiriminden yararlanarak programa kayıt yaptırmayı değerlendirmelidir. Kayıt sürecinin başlamış olması nedeniyle kontenjan dolmadan başvuru yapılması tavsiye edilir.
Fikri mülkiyet alanında çalışan avukatların IPKat haftalık derlemelerini düzenli olarak takip ederek Avrupa fikri mülkiyet hukukundaki güncel gelişmeleri yakından izlemesi önerilir. Bu tür düzenli takip, özellikle marka, patent ve telif hakkı davalarında AB içtihadının yerel uygulamaya yansımalarını değerlendirmede faydalı olacaktır.