🎨

Fikri Mülkiyet ve Moda Hukuku Bülteni

Sayı 5 · 24 Temmuz 2026

Ip ve Moda Bülteninde bu hafta

📰 Bu Sayıda

Avrupa Birliği Adalet Divanı (ABAD), Hollanda'dan yapılan ön karar başvurusu üzerine C-788/24 sayılı Anne Frank davasında, InfoSoc Direktifi'nin 3(1). maddesi kapsamında 'kamuya iletim hakkı' ve bazı Üye Devletlerde kısmen koruma altında olan Anne Frank Günlüğü'nün çevrimiçi yayımlanmasından doğan sorumluluk meselesini ele aldı. Karar, bir eserin farklı Üye Devletlerde farklı koruma sürelerine tabi olabileceği durumlarda dijital ortamda yayım yapanların hukuki sorumluluğuna ilişkin önemli belirlemeler içermektedir. Bu içtihadın, sınır ötesi erişime açık internet platformları ve yapay zeka sistemlerinin eğitim amacıyla kullandığı telif hukuku kapsamındaki içerikler bakımından da geniş kapsamlı sonuçlar doğurması beklenmektedir.

Neden Önemli?

Türk hukuk profesyonelleri açısından bu karar; AB ile uyum sürecinde Türk telif hukukunun dijital ortamda uygulanması ve AB pazarında faaliyet gösteren Türk platform ile yapay zeka şirketlerinin maruz kalabileceği hukuki riskler konusunda kritik bir referans niteliği taşımaktadır. Özellikle farklı yargı bölgelerinde koruma süresinin farklılık gösterdiği eserlere ilişkin çevrimiçi lisanslama ve sorumluluk rejimleri değerlendirilirken bu kararın göz önünde bulundurulması gerekmektedir.

IPKat'ın haftalık etkinlik özeti kapsamında EUIPO ve WIPO'nun güncel tescil başvuru verileri, İsveç'teki akademik fırsatlar ve çeşitli fikri mülkiyet eğitim programları hakkında bilgiler paylaşıldı. 2026 yılında düzenlenecek CIPA Kongresi'nin teması 'Kalıcı Strateji, Sürdürülebilir Değer' olarak belirlenerek sektörün sürdürülebilirlik odaklı dönüşümüne dikkat çekildi. Bunların yanı sıra IPKat'ın misafir yazı kabul politikası ve yapay zeka kullanım ilkeleri de okuyuculara hatırlatıldı.

Neden Önemli?

EUIPO ve WIPO tescil verilerindeki güncel gelişmeler, Türk fikri mülkiyet hukuku uygulayıcıları için Avrupa pazarındaki marka ve patent başvuru trendlerini takip etme açısından önem taşımaktadır. CIPA Kongresi gibi uluslararası platformlar, Türk hukukçuların küresel fikri mülkiyet gelişmelerinden haberdar olmasına imkân sağlamaktadır.

Güney Afrika ve Kanada'nın ardından Japonya ve Yeni Zelanda da bitki çeşidi haklarının (BÇH) koruma süresini uzatan yasal düzenlemeler gerçekleştirmiş; bu gelişme söz konusu alanda küresel bir eğilime işaret etmektedir. Japonya'daki değişiklikler en köklü olanlar olarak öne çıkmakta olup ilgili yasa değişikliği parlamentonun alt kanadı tarafından ele alınmıştır. Bu uluslararası eğilim, bitki ıslahı ve tarımsal biyoteknoloji alanındaki fikri mülkiyet korumalarının kapsamının ve süresinin yeniden şekillendirildiğine işaret etmektedir.

Neden Önemli?

Türkiye'nin UPOV sözleşmesine taraf olması ve bitki çeşidi koruma mevzuatının (5042 sayılı Kanun) uluslararası gelişmelerle uyum süreci açısından bu düzenlemeler yakından takip edilmelidir. Türk tarım ve fikri mülkiyet hukukçuları için karşılaştırmalı hukuk perspektifinden önemli bir referans niteliği taşımaktadır.

Avrupa'nın önde gelen fikri mülkiyet hukuku blogu IPKat, yaz tatili döneminde de yayın faaliyetlerini sürdürerek okuyucularına kapsamlı hukuki gelişme özetleri sunmaya devam etmektedir. Bu haftalık derleme; patent hukuku başta olmak üzere çeşitli fikri mülkiyet alanlarındaki önemli gelişmeleri bir araya getirmektedir. Özellikle Avrupa Yeterlilik Sınavı'nın (EQE) yeni formatına ilişkin Alison Kinch, Connor Yap ve Emily White tarafından kaleme alınan analize yer verilmektedir.

Neden Önemli?

Avrupa Yeterlilik Sınavı (EQE) format değişiklikleri, Türk patent vekilleri ve Avrupa'da patent başvurusu yapan Türk hukuk profesyonelleri açısından doğrudan pratik öneme sahiptir. Avrupa'daki fikri mülkiyet hukuku gelişmeleri, uluslararası iş yapan Türk avukatların stratejilerini doğrudan etkileyebilir.

💼 Uygulayıcı İçin Çıkarımlar

AB pazarına yönelik dijital içerik platformu veya yapay zeka uygulaması geliştiren Türk avukat ve şirketleri, içerik kitaplıklarını oluştururken kullandıkları eserlerin her Üye Devlet'teki koruma durumunu ayrı ayrı incelemeli ve InfoSoc Direktifi uyumlu lisanslama politikaları oluşturmalıdır. Bu karar emsal niteliği kazandıkça, yapay zeka eğitim veri setlerinde kullanılan eserlere ilişkin hukuki due diligence süreçleri de yeniden gözden geçirilmelidir.
Fikri mülkiyet alanında çalışan Türk avukat ve vekillerinin EUIPO ile WIPO'nun periyodik tescil verilerini düzenli olarak takip etmeleri ve 2026 CIPA Kongresi gibi uluslararası etkinliklere katılım için önceden planlama yapmaları tavsiye edilir. IPKat'ın yapay zeka politikası, AI destekli hukuki araçları kullanan profesyoneller için rehber niteliğinde değerlendirilebilir.
Bitki çeşidi hakları ve tarımsal fikri mülkiyet alanında danışmanlık veren avukatlar, müvekkillerini bu uluslararası eğilim hakkında bilgilendirmeli ve Türkiye'deki mevzuatın olası revizyonlarını önceden değerlendirmelidir. Japonya ve Yeni Zelanda'nın düzenlemelerinin ayrıntıları takip edilerek lisans ve hak devri sözleşmelerinde koruma sürelerine ilişkin hükümler gözden geçirilmelidir.
Avrupa'da patent vekilliği yapan veya EQE sınavına hazırlanan Türk profesyonellerin yeni sınav formatını incelemesi ve hazırlık stratejilerini buna göre güncellemesi önerilir. IPKat'ın haftalık özetleri, Avrupa fikri mülkiyet hukukundaki gelişmeleri takip etmek için düzenli olarak izlenmelidir.
Ip ve Moda Bülteninde bu hafta — Fikri Mülkiyet ve Moda Hukuku Bülteni — HUKTA