⚖️

Tahkim Bülteni

Sayı 5 · 12 Temmuz 2026

Tahkim de Bu Hafta

📰 Bu Sayıda

Kazakistan'da düzenlenen IAC Avrasya Tahkim Haftası 2026 kapsamındaki bir panelde, yabancı hukuk profesyonellerinin Orta Asya ve çevre bölgelerde karşılaştığı farklı hukuki ve kültürel beklentiler ele alındı. Panel, uluslararası arenada faaliyet gösteren avukatların yerel hukuk sistemleri, iş yapış kültürleri ve prosedürel beklentilerle uyum sağlamadaki güçlüklerini tartışma platformu işlevi gördü. Toplantıda ayrıca evrensel hukuki standartların bölgesel ihtiyaçlara uyarlanarak geliştirilebilmesinin olanakları da değerlendirildi.

Neden Önemli?

Türk avukat ve tahkim uzmanları, Orta Asya ve Avrasya pazarında giderek daha fazla yer aldığından, bölgeye özgü hukuki kültür ve prosedürel dinamiklerin anlaşılması rekabet avantajı sağlamaktadır. Türkiye'nin Avrasya tahkim ekosistemindeki artan rolü, bu tür bölgesel tartışmaları Türk hukuk profesyonelleri açısından doğrudan ilgili kılmaktadır.

IAC Avrasya Tahkim Haftası 2026'da düzenlenen bir panel oturumunda, yapay zekanın tahkim süreçlerinde nasıl kullanıldığı ve hukuki teknoloji araçlarının yaygınlaşmasıyla birlikte usul adaletinin güvence altına alınmasından kimin sorumlu olması gerektiği tartışıldı. Panel, yapay zeka destekli araçların tahkim pratiklerine entegrasyonunun usul hakkaniyet ilkeleri açısından doğurduğu riskleri ve fırsatları kapsamlı biçimde ele aldı. Söz konusu tartışmalar; hakem kurulları, taraf vekilleri ve kurumsal tahkim kuruluşları arasındaki sorumluluk dağılımına ilişkin kritik sorular ortaya koydu.

Neden Önemli?

Türk hukuk profesyonelleri açısından bu gelişme, uluslararası tahkim süreçlerinde yapay zeka kullanımına ilişkin standartların şekillenme aşamasında olduğunu ve Türk tahkim pratiklerinin de bu dönüşümden doğrudan etkileneceğini göstermektedir. İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) başta olmak üzere Türk tahkim kurumlarının bu tartışmalarla uyumlu politika ve kurallar geliştirmesi yakın vadede bir zorunluluk hâline gelebilir.

Delhi Yüksek Mahkemesi, Vedanta Resources'ın bir iştiraki ve ortaklarının Hindistan Devleti aleyhine UNCITRAL tahkim kuralları çerçevesinde elde ettiği toplam yaklaşık 99 milyon ABD Doları tutarındaki iki ayrı tahkim kararını tenfiz etmiştir. Mahkeme, Hindistan'ın tenfiz talebinin zamanaşımına uğradığına ilişkin itirazlarını reddederek kararların icra edilebilirliğini teyit etmiştir. Dava, Hindistan ile yabancı yatırımcılar arasındaki onlarca yıla yayılan uzun soluklu bir uyuşmazlığın nihayete ermesi bakımından önemli bir emsal teşkil etmektedir.

Neden Önemli?

Bu karar, uluslararası tahkim kararlarının devlet aleyhine tenfizinde zamanaşımı savunmalarının sınırlarını netleştirmesi açısından yatırım tahkimi alanında kritik bir içtihat oluşturmaktadır. Hindistan'da yatırımı bulunan veya UNCITRAL tahkimine taraf olan Türk şirketleri ve hukuk profesyonelleri için tenfiz süreçleri ve devlet itirazlarına karşı strateji geliştirme konusunda yol gösterici niteliktedir.

Londra Uluslararası Tahkim Mahkemesi (LCIA), uluslararası tahkim kurallarını dokuz yeni dile çevirerek küresel erişimi önemli ölçüde genişletti. Bu adımla birlikte LCIA kurallarının mevcut olduğu toplam dil sayısı 11'e yükseldi. Söz konusu genişleme, LCIA'nın farklı hukuk sistemleri ve coğrafyalardan tarafların mahkemeye erişimini kolaylaştırmaya yönelik stratejik bir adım olarak değerlendirilmektedir.

Neden Önemli?

Türk hukuk profesyonelleri açısından bu gelişme, uluslararası ticari uyuşmazlıklarda LCIA'yı tahkim kurumu olarak tercih eden ya da öneren avukatlar için kurumsal kuralların ana dillerinde incelenmesi imkânını artırmaktadır. LCIA'nın çok dilli erişim politikası, Türkiye'deki uluslararası tahkim pratiğinde bu kurumun kullanımını daha cazip hâle getirebilir.

Uluslararası yatırım tahkimi alanının önde gelen kaynaklarından italaw veritabanı, 17 Haziran 2026 tarihi itibarıyla Yunanistan aleyhine açılan Hellenic Shipyards ICC davası (No. 18675/GZ/MHM/AGF/ZF), Windstream Energy LLC - Kanada Hükümeti arasındaki PCA davası ve Meksika ile Romanya'ya karşı açılmış ICSID davalar dahil olmak üzere birçok yeni girişle güncellenmiştir. Söz konusu davalar doğrudan Türkiye'yi kapsamamakla birlikte, ICC ve ICSID mekanizmaları altındaki uluslararası yatırım tahkimi faaliyetlerinin sürdüğünü ve gelişmeye devam ettiğini ortaya koymaktadır. Türkiye'deki hukuk pratisyenleri ve İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) uzmanları, bu güncellemeleri karşılaştırmalı uygulama ve hakem kararlarının tanınması-tenfizi eğilimleri açısından yakından takip etmektedir.

Neden Önemli?

Uluslararası yatırım tahkimindeki emsal kararlar ve prosedürel gelişmeler, Türk tahkim pratisyenleri ile ISTAC bünyesindeki uzmanlar için karşılaştırmalı hukuk analizi ve yabancı hakem kararlarının tenfizi stratejileri bakımından doğrudan referans değeri taşımaktadır. Özellikle AB üye devletleri aleyhine açılan yatırım uyuşmazlıkları, Türkiye'nin AB yatırım anlaşmaları müzakerelerine ilişkin pozisyonlarını da dolaylı olarak etkileyebilir.

💼 Uygulayıcı İçin Çıkarımlar

Orta Asya'da tahkim veya uluslararası ticaret hukuku alanında faaliyet gösteren avukatlar, yalnızca hukuki bilgiye değil, söz konusu bölgelerin müzakere kültürü, belge sunumu ve prosedürel tercihleri gibi kültürel dinamiklerine de hâkim olmalıdır. Kazakistan, Özbekistan ve diğer Avrasya ülkelerindeki yerel tahkim kurumlarıyla ilişki geliştirmek, uyum süreçlerini kolaylaştırabilir.
Tahkim avukatları ve hakemler, yapay zeka araçlarının kullanıldığı davalarda şeffaflık yükümlülüklerini ve taraf bildirim gerekliliklerini şimdiden prosedürel düzenlemelerine (procedural order) dahil etmeyi değerlendirmelidir. Ayrıca uluslararası tahkim kurumlarının yapay zeka kullanımına yönelik yayımladığı kılavuz ilkeleri ve yönergelerini yakından takip etmek kritik önem taşımaktadır.
Uluslararası tahkim kararlarının tenfizinde zamanaşımı itirazı ciddi bir engel olarak karşımıza çıkabilir; bu nedenle avukatların karar tarihinden itibaren tenfiz başvurusu için ilgili ülkenin iç hukukundaki süreleri titizlikle takip etmesi gerekmektedir. Ayrıca devlet aleyhine yürütülen tenfiz süreçlerinde UNCITRAL Tahkim Kuralları kapsamında elde edilen kararların icra edilebilirliğini güçlendirmek için New York Sözleşmesi hükümlerine dayanan kapsamlı bir hukuki strateji hazırlanmalıdır.
Uluslararası tahkim alanında faaliyet gösteren Türk avukatların, müvekkil sözleşmelerine LCIA tahkim klozu eklerken artık kuralların daha geniş bir dil yelpazesinde mevcut olduğunu göz önünde bulundurmaları ve ilgili dil versiyonlarını dosyalarına dahil etmeleri tavsiye edilir. Ayrıca LCIA'nın resmi web sitesi üzerinden güncel tercümelerin takip edilmesi önerilir.
Uluslararası yatırım tahkimi alanında faaliyet gösteren Türk avukatların italaw veritabanını düzenli olarak takip ederek yeni içtihatları ve prosedürel trendleri izlemesi; özellikle ICSID ve ICC kararlarının Türkiye'deki tenfiz süreçlerine etkilerini değerlendirmesi önerilir. ISTAC tahkim kuralları kapsamında uyuşmazlık yöneten pratisyenler için bu kararlar, strateji belirlemede karşılaştırmalı dayanak sunmaktadır.
Tahkim de Bu Hafta — Tahkim Bülteni — HUKTA